KALIBO, Aklan—Ro climate change hay ro pagbag-o it klima ukon tiyempo bangud sa pagtaas it mga greenhouse gases nga nagpainit sa kalibutan.
Nagaresulta raya it kalamidad kapareho it heatwave, baha ag tig-ilinit nga imaw ro nagadaea it nagkaeain eain nga masakit ukon pagkamatay.
Kung magtaas ro temperatura it kalibutan, naga-inabo man ro mga sakit kapareho it dengue, diarrhea, malnutrisyon ag iba pa.
Suno kay Dr. Alan Tolentino, chair it committee on climate change, sangka internist-nephrologist nga ro ginahalinan it climate change hay ro natural nga pagbag-o it klima it bilog nga kalibutan umpisa pa ko mga nagtaliwan nga mabuhay eun nga paniyempo.
Raya man ro gin-ibang epekto it enerhiya maghalin sa adlaw, sa pag-libot it kalibutan, ag sa init nga nagahalin sa idaeum it eugta nga nagpataas it temperatura ukon init sa hangin nga nagasakop sa kalibutan.
Dugang pa kara ro mga hilimuon it mga tawo nga nagadaea it pagdugang ukon pagtaas it carbon dioxide ag iba pang greenhouse gases )GHGs).
Ro GHGs ro nagakulong it init sa kalibutan.
Ro pagbuga it carbon dioxide it mga saeakyang nagagamit it gasolina, ro pagputoe it mga kahoy nga imaw ro nagabulig sa pagduea it carbon dioxide sa hangin, ag pagkatunaw it mga bagay nga organic nga nagatuga it methane hay pila eamang sa mga rason it climate change.
Bangud sa climate change hay posible man nga magtaas ro numero it mga kaso it mga sakit bangud sa tubi ukon pagkaon kapareho it choler ag iba pang sakit nga may kaangtanan sa paghingko.
Mga masakit nga daea it insekto kapareho it namok partikular ro malaria ag dengue ag ro sa eanggam man nga Leptospirosis.
Puwedi man nga mag-inabo ro mga nagamasakit tuga it polusyon kapareho it allergy.
Samtang, sambilog man sa magiging problema bangud sa climate change hay ro malnutrisyon ag epektong pangkalibutanon kapareho it pagkasamad it mga komunidad ag ro mismong pangabuhian.
