KALIBO, Aklan–Apisar nga bukon it makamaeatay, hugut gihapon ro pagpaandam it mga eksperto angot sa pagtuhaw it monkeypox sa pilang ka mga ganhamanan nga nasyon.
Suno kay Bombo International Correspondent Denmark Suede, ro monkeypox hay sangka variola virus nga kapareho it smallpox.
Ko kan-o eamang hay nakalista ro Australia it daywang ka mga kaso it monkeypox sa daywang traveler nga halin sa Europe kung siin presente eon sanda nga naka-isolate.
Ro sangka tawo hay posibleng ma-infect it monkeypox halin sa mga sapat sa pamaagi it angkit ukon scratches.
Pwede man raya nga maipasa it sangka tawo sa sambilog pa pinaagi sa exchange it large respiratory droplets kun mabuhay ro face-to-face contact.
Pwede man nga ma-expose ro tawo sa direct contact sa bodily fluids ukon contaminated items.
Masami nga naga-abot it lima hasta 21 diyas antes makit-an ro mga sintomas it monkeypox.
Kaibahan sa mga initial symptoms kara hay ro mataas nga temperatura it eawas, pagpaeanakit it ueo ag likod, muscle aches, swollen glands, pagpangurog ag pagbatyag it kagaoy.
Samtang, magatuhaw man ro rashes sang adlaw hasta limang adlaw pagkatapos nga magguwa ro unang sintomas.
Ro monkeypox hay nadiskubrehan it scientists sa laboratory monkeys ko 1958 kung siin ro unang kaso it monkeypox sa tawo hay na-diagnose sa siyam nga dag-on nga ungang eaeaki sa bahin it Democratic of Congo ko 1970.
