KALIBO, Aklan—Ginpaathag it sangka manugturo sa economics nga ro Pilipinas hay kaparte it pangkalibutanon nga ekonomiya rason nga ro sigidas nga pagsakop it Russia sa Ukraine hay may mabahoe nga epekto sa nagkaeain-eain nga nasyon.
Suno kay Mr. Ramon Quimpo, sangka college lecturer sa economics nga amat-amat eon nga nabatyagan ro epekto kara matapos ro sunud-sunod nga pagtaas it presyo it langis sa bilog nga kalibutan.
Ro Russia suno kana ro sambilog sa pinakamabahoe nga oil exports sa kalibutan makaron kaibahan ro Saudi Arabia ag US.
Bangud sa ginpapanaog nga sanctions it maabu nga nasyon sa Russia, naghugut ro supply ag nagtaas ro presyo kun sa siin naga-abot eon sigon sa pinakamataas nga presyo ro Brent crude.
Bangud nga nagbalik eon ro kabaskog it ekonomiya halin sa pagpanaeasa it COVID 19 ag maabu eon ro tawo nga nagaguwa rason nga nagtaas ro demand.
Gindugang pa ni Quimpo nga ro padayun nga pagtaas it presyo it mga produktong petrolyo hay magatuga it mataas nga inflation sa masunod nga mga inadlaw.
Magasaka ro presyo it pagkaon nga nagadepende sa mga produktong petrolyo partikular ro mga ginabakae nga raw materials sa ibang nasyon.
Kamana man ro pamasahe sa mga pampublikong saeakyan ag posible ro bayad sa kuryente.
Nagatuga man sigon it grabeng kalisod makaron ro nagatinaas nga utang it pilipinas nga naga abot sa haeos 11 trilyon pesos nga kaeabanan kara hay gingamit sa covid response.
Maskin sigon nga ro Pilipinas hay owa man direktang naga-import it langis halin sa Russia, apang mabatyagan gihapon ro epekto sa mas mataas nga presyo bangud nga ro nasyon hay oil importing country.
Bangud kara, ginlaygay ni Quimpo nga owa it ibang mahimo makaron ro publiko kundi nga magtipid it mayad ukon indi anay magginastos kon bukon man it importante.
